آموزش و مقالات
تفاوت گلد و پلاتینیوم در پاور های سرور
مهر
مدیریت توان مصرفی و هزینه‌های انرژی در دیتاسنترها مستقیماً به راندمان تبدیل جریان در منابع تغذیه گره خورده است؛ درک عمیق تفاوت گلد و پلاتینیوم در پاورهای سرور مشخص می‌کند که زیرساخت شما چه میزان از برق ورودی شهری را بدون تبدیل به گرمای مخرب به ولتاژهای پایدار DC برای پردازنده‌ها و درایوها تبدیل کرده و در درازمدت چگونه هزینه کل مالکیت (TCO) را تعدیل می‌کند.
تفاوت گلد و پلاتینیوم در پاورهای سرور
میزان بهره‌وری یا بازدهی پاور سرور که با نام انگلیسی Efficiency نیز شناخته می‌شود، یکی از عوامل مهم در پاورهای سرور HP است. در واقع، درصد نهایی بازدهی هر پاور سرور مشخص می‌کند که چند درصد از توان مصرفی پس از قرار گرفتن در بار یا اصطلاحاً Load در دسترس خواهد بود. زیرا تمام پاورها بخشی از توان مصرفی را به‌عنوان گرما هدر می‌دهند و میزان هدررفت انرژی در هر پاور به کیفیت قطعات آن بستگی دارد. همچنین بازدهی پاور مشخص می‌سازد که قدرت تبدیل جریان AC ورودی به توان DC خروجی چقدر است.
در منابع تغذیه سروری، دستیابی به راندمان بالاتر نیازمند توپولوژی‌های سوئیچینگ پیشرفته‌تر، ماسفت‌های با مقاومت درونی (RDS-on) فوق‌العاده پایین، خازن‌های حالت جامد ژاپنی و ترانسفورماتورهای با اتلاف هیسترزیس حداقل است. همین تمایزهای متریالی و مهندسی است که خروجی پایداری ولتاژ (Voltage Regulation) را در نوسانات شدید بار کاری تضمین می‌کند.
استاندارد 80 PLUS در انتخاب پاور سرور
به‌دلیل این‌که تاکنون هیچ پاور سروری به‌طور کامل بازدهی ۱۰۰ درصدی نداشته است، مبنای بازدهی پاورها بر اساس عدد ۸۰ در نظر گرفته می‌شود که با نام استاندارد 80 PLUS شناخته می‌شود. این استاندارد مشخص می‌کند که هر پاور سرور حداقل ۸۰ درصد بازدهی دارد و پاورهایی با بازدهی کمتر از این مقدار، استاندارد 80 PLUS را دریافت نمی‌کنند.
استاندارد 80 PLUS دارای رده‌بندی‌های مختلفی است که بر اساس رنگ و فلزات گران‌بها مشخص می‌شوند. تفکیک در این استاندارد بر اساس عملکرد پاور در بارهای کاری متفاوت (۲۰٪، ۵۰٪ و ۱۰۰٪ لود سرور) و میزان ضریب توان (Power Factor) تعیین می‌گردد:
- 80 PLUS Bronze: سطح ورودی استاندارد برای سیستم‌های با لود سبک
- 80 PLUS Silver: سطح میانی (امروزه در سرورهای مدرن کمتر استفاده می‌شود)
- 80 PLUS Gold: بهره‌وری متوازن با راندمان حدود ۹۰ تا ۹۲ درصد
- 80 PLUS Platinum: رده سازمانی پیشرفته با راندمان ۹۲ تا ۹۴ درصد (در ولتاژهای ۲۳۰ ولت سروری تا ۹۶ درصد)
- 80 PLUS Titanium: بالاترین سطح بازدهی با ارزیابی اختصاصی در لود کاری ۱۰ درصد و راندمان فراتر از ۹۶ درصد
جدول بازدهی پاور سرور بر اساس استاندارد 80 PLUS در ولتاژ سازمانی دیتاسنتر (230V EU / Server Internal)
| رده گواهی 80 PLUS | راندمان در بار ۲۰٪ (Load) | راندمان در بار ۵۰٪ (بهترین نقطه کاری) | راندمان در بار ۱۰۰٪ (فشار کامل) | حداقل ضریب توان (Power Factor) |
|---|---|---|---|---|
| 80 PLUS Bronze | ۸۵٪ | ۸۸٪ | ۸۵٪ | ۰.۹۰ |
| 80 PLUS Silver | ۸۷٪ | ۹۰٪ | ۸۷٪ | ۰.۹۰ |
| 80 PLUS Gold | ۹۰٪ | ۹۲٪ | ۸۹٪ | ۰.۹۰ |
| 80 PLUS Platinum | ۹۲٪ | ۹۴٪ | ۹۱٪ (در HPE تا ۹۴-۹۶٪) | ۰.۹۵ |
| 80 PLUS Titanium | ۹۴٪ (۹۰٪ در لود ۱۰٪) | ۹۶٪ | ۹۴٪ | ۰.۹۵ |
کالبدشکافی فنی: بازدهی پاور سرور Gold و Platinum
پاور سرور Platinum دارای بازدهی بسیار بالایی است و در برخی شرایط به حدود ۹۴ تا ۹۶ درصد می‌رسد. در نتیجه، استفاده از این منبع تغذیه می‌تواند هزینه‌های مصرفی مانند برق و اتلاف انرژی را به حداقل برساند. در مقابل، پاور سرور Gold معمولاً حدود ۹۰ تا ۹۲ درصد بازدهی ارائه می‌دهد.
پاورهای سرور Gold در پلتفرم اچ‌پی به فناوری Low Halogen مجهز هستند و در توان‌های نامی نظیر ۵۰۰، ۸۰۰ و ۱۶۰۰ وات در معماری HPE Flexible Slot (Flex Slot) عرضه می‌شوند. پاورهای سرور Gold با توان‌های ۴۶۰، ۷۵۰ و ۱۲۰۰ وات در سری Common Slot (CS) نیز سال‌ها انتخابی مرجع برای نسل‌های سرور پرولیانت نسل G6، G7 و G8 بوده‌اند.
از سوی دیگر، پاورهای Platinum در رده‌های HPE Common Slot Platinum Plus و Flex Slot Platinum با بهره‌گیری از سیستم هوشمند تخصیص توان (Power Discovery Services) ارتباط مستقیمی با نرم‌افزارهای مدیریتی مانند HPE iLO و سیستم‌های توزیع برق هوشمند (iPDU) برقرار می‌کنند تا خطاهای ناشی از بار اضافی مدار را به صفر برسانند.
مقایسه چندجانبه پاور سرور Gold و Platinum
بررسی تفاوت این دو سطح منبع تغذیه تنها در درصد راندمان خلاصه نمی‌شود؛ بلکه ابعاد حرارتی، طول عمر قطعات و اقتصاد سرور را در بر می‌گیرد:
- حرارت خروجی و بار سیستم سرمایشی (HVAC): تفاوت راندمان بین گلد و پلاتینیوم (حدود ۲ تا ۴ درصد) در ظاهر کوچک به نظر می‌رسد، اما این درصد به معنی توان تلف‌شده حرارتی است. در پاوری با خروجی ۱۰۰۰ وات، بازدهی ۹۰ درصدی (گلد) یعنی ۱۰۰ وات اتلاف حرارتی خالص درون شاسی؛ در حالی که بازدهی ۹۴ درصدی (پلاتینیوم) این عدد را به ۶۰ وات کاهش می‌دهد. این اختلاف ۴۰ واتی به ازای هر پاور، در رک‌های با تراکم بالا به معنی خنک‌تر ماندن پردازنده‌ها و کاهش دور فن‌های سرور است.
- نویز صوتی و رفتار فن منبع تغذیه: پاورهای Platinum به دلیل تلفات حرارتی کمتر، نیاز کمتری به چرخش فن در دورهای حداکثری (RPM بالا) دارند؛ در نتیجه در زمان بارهای کاری متوسط، سکوت عملیاتی و نویز کمتری را ثبت می‌کنند.
- ریپل ولتاژ و طول عمر المان‌ها: ماژول‌های پلاتینیوم دارای مدارهای فیلترینگ پیچیده‌تری هستند که ریپل ولتاژ روی ریل‌های ۱۲ ولت را در فشرده‌ترین لودها به حداقل رسانده و از استرس الکتریکی روی خازن‌های مادربرد و ماژول‌های VRM جلوگیری می‌نمایند.
محاسبه صرفه‌جویی در رک سازمانی: در یک رک مجهز به ۱۰ سرور دو پاوِره (مجموعاً ۲۰ پاور ۸۰۰ وات فعال با میانگین لود ۵۰٪)، ارتقا از سطح Gold به Platinum سالانه بیش از ۲,۸۰۰ کیلووات ساعت صرفه‌جویی مستقیم در مصرف برق به همراه دارد؛ رقمی که با احتساب کاهش استهلاک چیلرهای خنک‌کننده دیتاسنتر، نرخ بازگشت سرمایه (ROI) اولیه را در کمتر از ۱۲ تا ۱۸ ماه محقق می‌سازد.
سناریوهای تصمیم‌گیری: چه زمانی گلد و چه زمانی پلاتینیوم؟
پاور سرور Platinum از نظر فنی بهره‌وری و کیفیت بالاتری دارد، اما پاور سرور Gold از نظر اقتصادی اولیه گزینه مناسب‌تری محسوب می‌شود. در میان مدل‌های مختلف پاور سرور، نمونه‌های Platinum معمولاً قیمت بیشتری نسبت به مدل‌های Gold دارند؛ زیرا سطح مهندسی قطعات و استانداردهای پایداری در آن‌ها بالاتر است.
خرید پاور Gold مناسب است برای:
- کسب‌وکارهای کوچک و متوسط با تعداد محدود سرور (۱ تا ۳ دستگاه).
- محیط‌های تست، آزمایشگاهی و توسعه نرم‌افزار که سرورها ۲۴ ساعته تحت بار کامل قرار ندارند.
- سناریوهایی که بودجه اولیه خرید تجهیزات اولویت اصلی خریدار است.
خرید پاور Platinum مناسب است برای:
- دیتاسنترها و اتاق‌های سرور سازمانی با کارکرد شبانه‌روزی ۳۶۵×۲۴.
- سرورهای میزبان پایگاه‌های داده حیاتی، محیط‌های مجازی‌سازی متراکم و بارهای محاسباتی هوش مصنوعی.
- مراکزی که محدودیت ظرفیت سرمایشی و توان مصرفی در تابلوبرق اختصاصی دارند.
راهکار یکپارچه تجهیز واحدهای کلاینت و اداری: بهره‌وری انرژی و انتخاب تجهیزات استاندارد تنها مختص اتاق سرور نیست؛ سازمان‌ها برای بخش‌های اداری و مالی می‌توانند با تکیه بر خرید مینی کیس کارکرده هزینه‌های خرید سخت‌افزار را مدیریت کرده و با استعلام قیمت مانیتور دست دوم از منابع معتبر، کیفیت بصری و ارگونومی پرسنل را در بالاترین سطح تضمین نمایند.
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان در یک سرور با دو منبع تغذیه (Redundant)، یک پاور Gold و یک پاور Platinum نصب کرد؟
از نظر الکتریکی سرور روشن خواهد شد، اما سازندگان سرور مانند HPE اکیداً توصیه می‌کنند هر دو منبع تغذیه دارای توان، مدل و سطح گواهی 80 PLUS یکسان باشند تا مدار توازن جریان (Current Sharing) به صورت متقارن عمل کرده و آلارم‌های نرم‌افزار مدیریتی سرور فعال نشود.
آیا پاور سرور پلاتینیوم همیشه برق کمتری از شبکه می‌کشد؟
بله؛ برای تامین توان مشخص و ثابت برای قطعات سرور (مثلاً ۴۰۰ وات مصرفی پردازنده و رم)، یک پاور Platinum به دلیل راندمان بالاتر، جریان ورودی AC کمتری نسبت به یک پاور Gold از پریز برق دریافت می‌کند.
جمع‌بندی
تفاوت میان پاورهای سرور Gold و Platinum به توازن میان بودجه اولیه و هزینه‌های جاری انرژی بازمی‌گردد. پاورهای پلاتینیوم با راندمان فراتر از ۹۴ درصد، حرارت کمتر و ثبات ولتاژ بالاتر، استاندارد طلایی دیتاسنترهای مدرن هستند؛ در حالی که پاورهای گلد پاسخی اقتصادی و مطمئن برای شبکه‌های با ابعاد کوچک تا متوسط به شمار می‌روند.
برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه انتخاب توان مناسب، بررسی ریداندنسی پاور و خرید پاور سرور اورجینال با ضمانت سلامت و اصالت قطعات، از خدمات آوین سرور استفاده نمایید.
در ادامه بخوانید: